21-01-2026
-
Forse stijging van hongerstakingen in gesloten terugkeercentra
In 2024 gingen 166 mensen in hongerstaking in Belgische gesloten terugkeercentra. Dat blijkt uit cijfers die De Standaard kon inkijken. MOVE Coalition, een samenwerkingsverband van organisaties — waaronder Vluchtelingenwerk Vlaanderen — waarschuwt dat hongerstakingen vaak een uiting zijn van wanhoop en wijst op het blijvende gebrek aan transparantie en onafhankelijke controle in de centra.
Forse stijging van hongerstakingen in gesloten terugkeercentra
In 2024 gingen 166 mensen in hongerstaking in Belgische gesloten terugkeercentra. Dat is een duidelijk alarmsignaal over omstandigheden, wanhoop en gebrek aan transparantie.
Vluchtelingenwerk Vlaanderen is lid van MOVE Coalition — lees meer
De Standaard bracht op 21 januari 2026 nieuwe cijfers naar buiten over hongerstakingen in gesloten terugkeercentra. In 2024 ging het om 166 mensen, een stijging tegenover de voorgaande jaren. Tegelijk blijft er weinig publieke inkijk in wat er precies gebeurt in deze centra.
Hongerstakingen zijn geen “incidenten”, maar vaak een laatste uitweg. Ze wijzen op wanhoop, machteloosheid en het gevoel dat er geen andere manier is om gehoord te worden.
“Dat steeds meer mensen in hongerstaking gaan, is een rood knipperlicht. Het wijst op wanhoop en op het gebrek aan zicht en controle op wat er in gesloten centra gebeurt.”
Wie is MOVE Coalition?
MOVE Coalition is een coalitie van organisaties die de rechten van mensen in Belgische gesloten centra opvolgt en ijvert voor meer transparantie, onafhankelijke monitoring en alternatieven voor detentie. Vluchtelingenwerk Vlaanderen is partner binnen MOVE Coalition en brengt samen met andere organisaties signalen uit de praktijk samen om beleid en toezicht te versterken.
Wat weten we uit het artikel?
- 166 hongerstakingen in 2024 in gesloten terugkeercentra (stijging tegenover 2022 en 2023).
- De langste hongerstaking duurde 75 dagen (vanaf ~60 dagen wordt het medisch zeer gevaarlijk).
- Hongerstaking wordt geregistreerd zodra iemand 48 uur niet eet of drinkt.
- Er is beperkte transparantie: jaarverslagen zijn doorgaans niet openbaar.
- Controle op de centra is nog beperkt op schaal: toezicht is recent opgestart, met schaarse middelen.
Waarom is dit zo zorgwekkend?
Een hongerstaking is vaak een signaal van uitzichtloosheid en een gevoel van onrecht. Mensen riskeren hun gezondheid om gehoord te worden. Dat mag nooit “genormaliseerd” raken.
Bovendien gaat het over vrijheidsberoving in een migratiecontext: net daarom zijn onafhankelijke monitoring, heldere rapportering en effectieve klachtenmechanismen essentieel.
Wat vragen wij (met MOVE Coalition)?
Vanuit een mensenrechtenperspectief verzetten Vluchtelingenwerk Vlaanderen en MOVE Coalition zich tegen het systeem van administratieve detentie. Zij pleiten voor beleid waarin vrijheid het uitgangspunt is en alternatieven voor detentie systematisch worden toegepast.
- Volledige transparantie over incidenten, zorg, disciplinaire maatregelen en gebruik van dwang.
- Structurele, onafhankelijke controles in alle gesloten centra, met voldoende middelen.
- Duidelijke grenzen op de duur van opsluiting, met strikte uitzonderingscriteria.
- Menswaardige omstandigheden en toegang tot medische en psychosociale ondersteuning.
- Alternatieven voor detentie als uitgangspunt, detentie enkel als laatste redmiddel.
Wat kan jij doen?
- Deel betrouwbare info over gesloten centra en het belang van onafhankelijke controle.
- Stel vragen aan beleidsmakers over transparantie, toezicht en alternatieven voor opsluiting.
- Steun organisaties die waken over mensenrechten en rechtsbescherming.
Heb je vragen of wil je hierover samenwerken? Neem contact op via jullie vaste communicatiekanalen.
Via onze deelname aan MOVE Coalition brengen we signalen uit de praktijk samen en vertalen we die naar concrete voorstellen voor sterker toezicht en beleid dat mensenrechten centraal zet.
Bron: De Standaard (21 januari 2026).
