Grondwettelijk Hof vernietigt delen van wet op aanklampend terugkeerbeleid

Waarover gaat deze zaak?

In 2024 voerde de federale regering nieuwe regels in om mensen zonder verblijfsrecht nauwer op te volgen tijdens hun terugkeerprocedure. Sommige van die regels maakten het gemakkelijker om mensen in een gesloten centrum te plaatsen.

Vluchtelingenwerk trok samen met o.a Ciré, Caritas International, Jesuit Refugee Service en Dokters van de Wereld naar het Grondwettelijk Hof omdat die regels volgens hen onvoldoende rekening hielden met fundamentele rechten.

Wat zegt het Grondwettelijk Hof?

Het Hof bevestigt dat vrijheidsberoving alleen mag als laatste redmiddel.

Dat betekent dat de overheid telkens moet bekijken of een minder ingrijpende maatregel volstaat. Mensen mogen niet automatisch in detentie worden geplaatst alleen omdat ze in een terugkeerprocedure zitten.

Impact van detentie

Vrijheidsberoving is één van de meest ingrijpende maatregelen die een overheid kan nemen. Daarom mag detentie alleen worden gebruikt wanneer dat echt noodzakelijk is.

Via MOVE Coalition bezoeken medewerkers en vrijwilligers van Vluchtelingenwerk al jarenlang wekelijks mensen in gesloten centra en terugkeerwoningen. Hun gesprekken en getuigenissen tonen welke impact detentie kan hebben op het welzijn van mensen en hun gezinnen. Het Grondwettelijk Hof bevestigt met dit arrest opnieuw dat vrijheidsberoving een laatste redmiddel moet blijven.

Reactie van Vluchtelingenwerk

Vluchtelingenwerk is tevreden dat het Hof duidelijke grenzen stelt.

"Een terugkeerbeleid kan alleen werken als het zorgvuldig en rechtvaardig wordt uitgevoerd. Dit arrest bevestigt dat vrijheidsberoving een uitzonderlijke maatregel moet blijven en niet de standaard mag worden."

Lees het volledig arrest hier.