29-01-2026
-
Onderhandelen met de taliban is een no go
België overweegt Afghanen gedwongen terug te sturen met medewerking van de taliban. Dat is uitermate problematisch, stellen Amnesty International, MOVE Coalition, 11.11.11, Refugee Committee of Afghanistan, CIRÉ en Vluchtelingenwerk Vlaanderen. Samenwerking met een regime dat verantwoordelijk is voor systematische mensenrechtenschendingen dreigt België medeplichtig te maken aan vervolging en foltering.
Onderhandelen met de taliban is een no go
België overweegt om Afghanen gedwongen terug te sturen met medewerking van de taliban, onder meer via samenwerking rond identificatie en terugkeer. Dat is onwettig en gevaarlijk, stellen mensenrechtenorganisaties.
Gedwongen terugkeer naar Afghanistan mag geen optie zijn.
De taliban is verantwoordelijk voor systematische mensenrechtenschendingen tegenover de eigen bevolking. Wie samenwerkt met zo’n regime, neemt bewust het risico om medeplichtig te worden aan vervolging, foltering en onmenselijke behandeling van mensen die vandaag onder Belgische verantwoordelijkheid vallen.
“De enige vraag die ertoe doet, is of België mensen op de vlucht willens en wetens blootstelt aan een regime dat foltering en onmenselijke behandeling inzet als instrument.”
‘Technische samenwerking’ bestaat niet
Wat wordt voorgesteld als puur technische samenwerking, is dat in werkelijkheid niet. Identificatie en terugkeer via de taliban betekenen concreet dat mensen bij terugkeer worden blootgesteld aan ondervraging, willekeurige detentie en mishandeling.
Internationale organisaties, waaronder de VN, documenteren al jaren ernstige mensenrechtenschendingen tegen mensen die gedwongen terugkeren naar Afghanistan.
Waarom is terugkeer naar Afghanistan onaanvaardbaar?
- Afghanistan is één van de gevaarlijkste landen ter wereld.
- Vrouwen en meisjes worden systematisch uitgesloten van onderwijs en werk.
- Journalisten, mensenrechtenverdedigers en mensen met een ‘verwesterd’ profiel lopen verhoogde risico’s.
- Gedwongen terugkeer schendt het non-refoulementbeginsel.
Wat zegt het internationaal recht?
Het non-refoulementbeginsel verbiedt staten om mensen terug te sturen naar een land waar zij risico lopen op foltering, vervolging of onmenselijke behandeling. Dit beginsel geldt voor iedereen, ook voor mensen zonder verblijfsstatus.
België weet dit al: het Soedan-precedent
In 2017 werd België veroordeeld door het Europees Hof voor de Rechten van de Mens na samenwerking met Soedanese veiligheidsdiensten bij identificaties en uitwijzingen.
Het Hof oordeelde dat België zijn verplichtingen schond door samen te werken met een repressief regime zonder voldoende waarborgen tegen mishandeling bij terugkeer.
Onze boodschap is duidelijk
- Niet onderhandelen met de taliban over identificatie en terugkeer.
- Geen gedwongen terugkeer naar Afghanistan.
- Actief inzetten op internationale druk en bescherming van mensen op de vlucht.
