Onze cijfers Q4 2025: Startpunt blijft essentieel voor mensen op de vlucht in Brussel

In het vierde kwartaal zag Startpunt een verdere relatieve daling in het aantal mensen dat ’s ochtends aanschuift om internationale bescherming te registreren.

De meeste registraties vonden plaats op maandagen. De drukste dag was maandag 27 oktober, met 333 aanvragers.

Op kwartaalniveau daalde het aantal registraties naar 7.811 aanvragen tussen oktober en december, tegenover 9.061 tussen juli en september.

Binnen dit kwartaal merkte Startpunt geen politie-aanwezigheid op aan het registratiecentrum.

Wanneer de registratiecapaciteit overschreden wordt, krijgen mensen een afspraak om later die dag of een volgende dag terug te komen.

• In Q4 zag Startpunt afspraken op 2 dagen: 6 en 20 oktober.
• Op die dagen werden telkens meer dan 225 mensen in de rij geteld.
• Het hoogste aantal mensen dat nog werd toegelaten vóór afspraken werden gegeven was 281.
• In totaal werden 65 afspraken gegeven binnen de wettelijke termijn van 10 werkdagen, allemaal voor dezelfde dag om 13u.
• Dat is een duidelijke daling tegenover Q3 (65 vs. 166).

Startpunt stelde in Q4 geen afspraken meer vast die buiten de wettelijke termijn van 10 werkdagen vielen.

Er werden in Q4 geen nieuwe procedurele wijzigingen vastgesteld in de toegang tot de registratieprocedure.

Wel bleef de toegang voor gezinnen soms trager verlopen door extra controles en vereisten aan de ingang.

Ondanks de meer stabiele organisatie en de vaste aanwezigheid van metalen nadars bleef er structurele verwarring bestaan over waar en hoe mensen precies moesten aanschuiven.

• De ingang voor tijdelijke bescherming bleef het meest zichtbaar en verlicht, waardoor mensen die asiel willen aanvragen zich nog geregeld in de verkeerde rij aansloten.
• De beperkte ruimte voor de verschillende wachtrijen leidde op drukkere dagen tot parallelle rijen en crowding aan de ingang.
• Het fietspad naast de rij bleef een veiligheidsrisico vormen.
• De invoering van draagbare verlichting voor coördinatoren en vrijwilligers verbeterde de zichtbaarheid licht, maar loste het onderliggende probleem niet op.

In totaal registreerde Startpunt in Q4 gegevens van 637 aanvragers aan de interviewlocatie in de CUBE.

• 340 eerste interviews
• 54 interviews in een volgende procedure
• 111 Dublin-dossiers
• 18 M-status interviews
• 17 interviews tijdelijke bescherming
• 5 ICAM-coachingafspraken

Toegang bleef op afspraak verlopen. Startpunt ontmoette opnieuw geregeld mensen die hun Annex 26 wilden verlengen of corrigeren zonder te weten dat daarvoor een afspraak nodig is.

De woon- en opvangsituatie bleef in Q4 bijzonder precair:

• 66% van de mensen van wie Startpunt de opvangsituatie noteerde aan de Legal Helpdesk was dakloos.
• Bij de mensen die Startpunt sprak aan de interviewlocatie van de Dienst Vreemdelingenzaken was 15% dakloos.

De toegang tot het opvangnetwerk bleef beperkt, met wachttijden van ongeveer vier maanden voor een plaats in een Fedasilcentrum.

De cijfers tonen opnieuw een duidelijke ongelijkheid in toegang tot juridische bijstand:

• Bij de interviews bij Dienst Vreemdelingenzaken had 52% van de mensen die Startpunt sprak toegang tot een advocaat.
• Onder dakloze aanvragers lag dat veel lager: slechts 32% had juridische bijstand.
• Slechts 15% van de aanvragers die naar de Legal Helpdesk kwamen, kreeg binnen de eerste maand van hun asielaanvraag toegang tot een advocaat.

Tussen oktober en december noteerde de Legal Helpdesk een lichte daling tegenover Q3.

• 911 bezoeken in totaal
• 763 eerste bezoeken
• 158 follow-ups
• Gemiddeld 27 bezoekers per shift
• Piek op 1 oktober met 45 bezoekers

De Legal Helpdesk bereikte nog altijd het grootste deel van de mensen binnen de eerste maand na registratie, wat essentieel is voor tijdige juridische begeleiding.

M-statusdossiers — mensen die al bescherming kregen in een andere EU-lidstaat — bleven ook in Q4 terugkeren aan de Legal Helpdesk.

• Deze groep wordt bijzonder hard getroffen door uitsluiting uit het opvangnetwerk.
• Die situaties gaan vaak samen met dakloosheid, verhoogde kwetsbaarheid en soms complexe medische noden.
• Startpunt focuste in deze dossiers vooral op snelle doorverwijzing naar gespecialiseerde advocaten, ondersteuning bij beroep tegen opvangweigeringen en hulp bij toegang tot tijdelijke opvang.

Ook in het jaartotaal is die impact zichtbaar: in 2025 ondersteunde Startpunt 88 mensen met M-status die uitgesloten waren van opvang.

De slotpagina van het rapport toont ook enkele totale jaarcijfers voor 2025:

• 11.300 mensen geteld aan het registratiecentrum in Belliardstraat 68
• 1.791 mensen ondersteund aan de interviewfase in Pachecolaan 44
• 4.036 bezoekers aan de Legal Helpdesk
• 1.875 formulieren voor aanstelling van juridische bijstand ingevuld
• 75 vrijwilligers actief in de shifts
• meer dan 20 talen gesproken door vrijwilligers en coördinatoren