-
Raad van State fluit minister terug over onwettige opvangweigering
De Raad van State oordeelt dat de instructie van de minister een eerdere schorsingsuitspraak negeert en bovendien niet volgens de wettelijke procedure tot stand kwam.
De Raad van State heeft minister Anneleen Van Bossuyt teruggefloten over de weigering van opvang aan mensen die al internationale bescherming kregen in een andere EU-lidstaat.
Het hoogste administratieve rechtscollege schorst haar instructie omdat die ingaat tegen een eerdere schorsingsuitspraak én omdat ze niet volgens de wettelijke procedure tot stand kwam.
Volgens Vluchtelingenwerk Vlaanderen bevestigt deze uitspraak niet alleen de rechten van mensen op de vlucht, maar ook dat rechterlijke uitspraken bindend zijn en niet kunnen worden genegeerd.
- De Raad van State schorste vervolgens ook de instructie van staatssecretaris de Moor.
- Het Grondwettelijk Hof schorste eerder al de maatregel.
- Minister Van Bossuyt voerde daarna een nieuwe instructie in.
- De Raad van State schorst nu ook die instructie.
Tweede rechterlijke tik op de vingers
Eerder werd al geoordeeld dat de maatregel om opvang te weigeren geen stand hield. Toch zette de overheid het beleid verder via een nieuwe instructie.
De Raad van State schorst nu ook die instructie. Daarmee bevestigt het rechtscollege opnieuw dat rechterlijke uitspraken bindend zijn en niet via een omweg kunnen worden genegeerd.
- Schending van het gezag van gewijsde
De minister negeerde volgens de Raad van State een eerdere schorsingsuitspraak van de Raad van State over de instructie van De Moor. - Schending van de wetten op de Raad van State
De minister had haar instructie vooraf voor advies moeten voorleggen aan de Raad van State, maar deed dat niet.

Vluchtelingenwerk Vlaanderen
“Wanneer een minister een eerdere schorsingsuitspraak naast zich neerlegt, raakt dat aan de fundamenten van onze democratische rechtsstaat.”
Meer details lezen?
Twee duidelijke juridische redenen
De Raad van State baseert de schorsing op twee duidelijke juridische redenen.
Ten eerste oordeelt het rechtscollege dat de minister het gezag van gewijsde schendt door een eerdere schorsingsuitspraak naast zich neer te leggen.
Daarnaast stelt de Raad van State dat ook de wetten op de Raad van State zijn geschonden, omdat de instructie niet vooraf voor advies werd voorgelegd, hoewel dat wettelijk verplicht was.
Daarmee maakt het rechtscollege duidelijk dat de overheid niet alleen de inhoud van rechterlijke uitspraken moet respecteren, maar ook de procedures die daarbij horen.
Deze uitspraak staat niet op zichzelf. Lees ook onze eerdere communicatie over dit dossier:
- Grondwettelijk Hof zet rem op hard migratiebeleid
- Wat blijft er van de rechtsstaat over?
- Minister die trouw beloofde aan de Grondwet
Vluchtelingenwerk trok samen met CIRÉ, Ligue des Droits Humains (LDH), Association pour le Droit des Étrangers (ADDE), New Samusocial en l’Ordre des Barreaux Francophones et Germanophone (OBFG) naar de Raad van State.
Mensen betalen de prijs
Achter deze juridische discussie schuilen concrete gevolgen. Onder de getroffen personen bevinden zich gezinnen met kinderen die vanuit Griekenland naar België doorreisden, omdat zij daar vaak zonder opvang of bescherming achterblijven, en die in België opnieuw zonder opvang op straat belandden.
Voor mensen op de vlucht is rechtsbescherming vaak het laatste houvast. Als de overheid rechterlijke uitspraken probeert te negeren, dreigen zij als eersten alle bescherming te verliezen.
- Ze bevestigt dat rechterlijke uitspraken bindend zijn.
- Ze maakt duidelijk dat ook de wettelijke procedure moet worden gerespecteerd.
- Ze beschermt mensen tegen onwettige opvangweigering.
Meer dan een juridisch conflict
Deze zaak gaat niet alleen over opvang, maar ook over het respect voor de rechtsstaat en de rol van onafhankelijke rechtspraak.
Volgens Vluchtelingenwerk Vlaanderen past het negeren van rechterlijke uitspraken in een gevaarlijke evolutie waarbij onafhankelijke rechtspraak steeds vaker wordt voorgesteld als hinderpaal in plaats van als democratische waarborg.
Rechterlijke uitspraken zijn geen vrijblijvende adviezen.
— Vluchtelingenwerk Vlaanderen
Wat hier op het spel staat
Dit gaat over de vraag of een overheid de grenzen van de rechtsstaat respecteert wanneer het moeilijk wordt.
Wie rechterlijke uitspraken negeert of wettelijke procedures naast zich neerlegt, ondergraaft niet alleen beleid — maar ook rechten.
Lees meer over opvang en beleid